CÂY GÕ CỔ THỤ RỪNG NAM CÁT TIÊN

Đã tồn tại qua hơn 7 thế kỷ, với một sức sống mãnh liệt và kích thước đồ sộ, ngày nay, cây gõ được xem như một báu vật của rừng, có giá trị to lớn cả về vật chất lẫn tinh thần.

Nam Cát Tiên những ngày đầu tháng 9 thời tiết khá ẩm ương. Ngày đầu tiên chúng tôi đến đây, trời cứ mưa lất phất không dứt hạt. Cũng may đến chiều ngày thứ hai thì trời ửng nắng; nên chúng tôi quyết định đi thăm một số cây cổ thụ "có tiếng" ở đây. Đương nhiên không thể thiếu Cây Gõ đỏ 700 tuổi.

Một báo vật của Rừng

Cây cao gần 40m, đường kính phần thân dưới tới 4m; 5-6 người ôm không giáp; tàng lá xum xuê che mát cả một khu đất rộng. Mặc dù đã tồn tại hơn 7 thế kỷ, thân Cây vẫn chắc nịch, không có hiện tượng rỗng ruột; đối lập với Cây Bằng Lăng Ổi cách đó không xa; tuy chưa tới 200 tuổi nhưng lõi cây đã hoàn toàn mục ruỗng, tạo nên một bọng to, gần chiếm trọn đường kính thân.  


Cây nằm cách trung tâm điều hành chỉ khoản 2km. Sau chưa đầy năm phút ngồi xe van mui trần, dọc theo trục đường chính xuyên rừng, chúng tôi, gồm năm khách tham quan và một nữ hướng dẫn viên, đã có mặt tại bảng chỉ dẫn vào vị trí Cây. Ngay bên dưới tấm bảng là một lối đi hẹp, quanh co, ẩn hiện dưới tán rừng, mát rượi. Lối đi được đắp đá ong cục to vừa người ôm. Đang vào mùa mưa nên nhiều đoạn bị rêu và bùn bám, khá trơn trượt. Lội bộ được hơn 200m, Cây Gõ đỏ đã trước mắt chúng tôi. Sự to lớn của Cây làm ai nấy đều trầm trồ khi nhìn thấy. Một khách tham quan đã nhẫm tính vui rằng gỗ Cây Gõ đủ làm vài ngôi nhà to, sẻ được hơn chục tấm phản.  


Người HDV cười to rồi bắt vào lời phán đoán đó để mở đầu cho bài dẫn "như anh chị cũng nghe anh khách này tính toán khối lượng gỗ của Cây Gõ đủ làm vài ngôi nhà to, sẻ được hơn chục tấm phản rồi phải không ạ?. Gõ đỏ là loài gỗ quí thuộc nhóm I trong danh mục các loại gỗ khai thác và sử dụng của Việt Nam mình. Đặc trưng là gỗ nặng, thớ mịn, lên đồ bóng đẹp, vân gỗ đặc sắc, không bị mối mọt, mục, cong vênh. Đồ càng xài lâu càng giá trị. Loài này phân bố chủ yếu ở Đông Nam Á. Nhưng do đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng, gỗ gõ đỏ Việt Nam được đánh giá cao hơn các nước khác. Hiện nay, gổ gõ đỏ tự nhiên rất hiếm nên giá rất cao, khoản 40-80 triệu/mét khối gỗ nguyên liệu. Gỗ lâu năm như Cây này thì giá càng đội lên gấp bội. Đó là lý do tại sao ai nhìn Cây Gõ này cũng thèm" Chị cười rồi chỉ vào vết sẹo ngay gốc Cây, nói tiếp: "Đây là dấu tích của một lần cây bị cưa trộm. Lâm tặc Lợi dụng những ngày Tết Nguyên Đán, khi lực lượng kiểm lâm thưa mỏng nhất để ra tay. Cũng may hành vi này bị phát giác và ngăn chặn kip thời"  


Một vị khách trong đoàn hỏi "Nếu lỡ Cây bị cưa thì làm sao họ mang ra khỏi đây được?".   


Chị hướng dẫn đáp "Trong trường hợp đó, Khúc Gỗ có nằm lại đây cũng không còn ý nghĩa gì nữa"

,

,

Cây cao 40m, đường kính 4m

,

Vết cắt do lâm tặc để lại

Gía trị của thời gian

Nam Cát Tiên vốn là một bình nguyên trũng, nằm ngay chỗ tiếp giáp giữa thượng và hạ nguồn sông Đồng Nai. Trong đó có những phần ngập nước quanh năm, có những phần ngập nước theo mùa. Ngay phần đất có Cây Gõ cũng thường bị ngập nước vào mùa mưa. Nhưng cây gõ là loài ưa sáng, ưa mọc trên đất bằng hoặc sườn đồi thoát nước tốt. Nên có thể nói rằng Cây đã sinh trưởng và phát triển trong một môi trường không thuận lợi. 


Chuyện điều kiện tự nhiên là một lẽ, chuyện nhân tai lại là một lẽ khác; bao cuộc chiến tranh, bom đạn, vấn nạn khai thác rừng bất hợp pháp...... Ấy thế mà các thế hệ hôm nay còn có thể san sẻ với nhau món quà vô giá từ mẹ thiên nhiên thì chữ duyên ắt phải rất đậm đà. Hãy giữ chữ duyên ấy cho các thế hệ sau nữa.

Sau khoản thời gian tự do "tự sướng" đủ kiểu dưới gốc Cây, chị Hướng Dẫn ra hiệu cho chúng tôi tập trung lại, và chị nhắc lại lời phán đoán của anh khách lúc nãy: "Có lẽ cần phải có sự đo lường của các nhà chuyên môn thì mới biết chính xác Cây Gõ này làm được bao nhiêu ngôi nhà, bao nhiêu tấm phản há anh chị?. Nhưng không cần đo lường chúng ta cũng biết được số lượng nhà ở khu vực hạ nguồn sông Đồng Nai chắc chắn nhiều hơn. Không có Nam Cát Tiên thì nước từ thượng nguồn đổ về vào mùa mưa chắc chắn sẽ là vấn đề đối với Biên Hòa và Sài Gòn. Có một cây là có rừng và mất một cây cũng là mất rừng. Nếu chúng ta không bảo vệ được Cây Gõ thì làm sao bảo vệ được các cây khác và cả khu rừng"​