tranthao2003
Maketing, Sự kiện tại Hà Nội

Chuyện Sinh Viên Trường Làng Lăn Lộn Trong Ngành Marketing

Đăng 5 ngày trước
Chuyện Sinh Viên Trường Làng Lăn Lộn Trong Ngành Marketing

Mình nghĩ là nhiều người hiểu lầm rằng chỉ có sinh viên trường top thì mới theo được ngành marketing. Thế nhưng điều này tất nhiên là không đúng, vậy nên hôm nay mình sẽ "giải oan" cho marketing nhen ~ Với mình, học trường làng hay trường top thì đều có thể tự học được ngành này, thậm chí là học trái ngành và nhảy ngang vào cũng không sao. Bài viết hôm nay sẽ khá là dài, nhưng sẽ có rất nhiều thông tin hay ho nên nhớ đọc ngay và lưu lại nhé.

1. TƯ DUY VÀ KIẾN THỨC CĂN BẢN:

Mình biết nhiều bạn sẽ trông chờ vào việc chia sẻ cách chạy ads, cách SEO web,... đầu tiên. Tuy nhiên, như mình luôn khẳng định trong các bài viết khác về marketing thì tư duy ngành và kiến thức căn bản mới là cái quan trọng nhất. Để nắm được hai điều này, bạn cần ĐỌC rất nhiều.Với những bạn newbie, mình khuyến khích các bạn đọc các bài blog và chia sẻ từ các anh chị đi trước thay vì sách chuyên ngành hàn lâm, đơn giản là vì những chia sẻ thì thường dễ hiểu, dễ vào và thực tế hơn.Tất nhiên là các bạn cũng có thể kết hợp cả hai cùng lúc. Mình gợi ý các bạn cuốn “Principles of Marketing” của Philip Kotler để nắm được tất tần tật những lý thuyết căn bản nhất của ngành. Các bạn có thể đọc giáo trình môn marketing căn bản của trường bạn cũng rất ổn, vì giáo trình của các trường Đại học đều được biên soạn dựa trên cuốn sách kể trên. Tuy nhiên với giáo trình của trường X (trường mình học) thì mình không ưng lắm vì lý thuyết suông thì nhiều mà ví dụ thực tế thì rất ít, nên ban đầu mới học môn này mình cũng chưa hiểu ngành ứng dụng thực tế như thế nào.Ngoài việc đọc thì các bạn có thể đi học các khóa học tổng quan về marketing (Marketing Foundation) ở các trung tâm. Với cách này thì mình không thể gợi ý khóa học nào cho bạn vì mình chưa từng học khóa học nào về marketing mà phải trả phí cả. Bạn có thể tìm hiểu thêm và xin lời khuyên về các khóa học trong các group cộng đồng nhé. Về các khóa học không trả phí, mình sẽ để link cho các bạn tham khảo ở comment nhen.

2. LÀM THÊM:

Khác với những khối ngành khác, riêng với khối kinh tế hay quản trị kinh doanh nói chung thì mình luôn khuyến khích các bạn sinh viên sớm đi làm, đi thực tập hoặc làm cộng tác viên cho agency/doanh nghiệp.Mình học marketing ở Đà Nẵng (thấy sai lầm chưa :’() nên không có cơ hội được đi thực tập hay làm thêm part-time liên quan đến ngành nhiều như các bạn học ở SG. Tuy nhiên, mình cũng may mắn có được cơ hội làm cộng tác viên content SEO ở một agency và được training những kỹ năng ban đầu về ngành tại đây. Đây là công việc offline đầu tiên và cũng là duy nhất cho tới hiện tại của mình, còn lại thì mình chỉ nhận job online, job freelance,...Cần lưu ý là khác với các công việc intern/part-time kể trên, mình không khuyến khích newbie hoặc các bạn chưa vững ngành lạm dụng việc đi làm freelance. Với mình, các công việc làm online này cũng không thật sự giúp ích cho mình lắm, vì làm việc online hay làm freelancer thì gần như chỉ làm được dựa trên khả năng hiện có của mình, chứ client sẽ không training gì thêm cho bạn nữa ^^ về lâu dài bạn sẽ không học hỏi được gì từ công việc làm thêm, mà điều đó thì không có ích cho bạn về sau.Ví dụ như bạn có khả năng viết content SEO nhưng chưa mạnh social, thì khách thuê bạn chỉ thuê bên content website thôi, chứ không thuê bạn ở social rồi training bạn đâu.

3. RÈN LUYỆN:

Có hai bước ngoặt lớn nhất trong việc giúp mình hình thành ngày càng rõ tư duy và rèn luyện khả năng của mình, đó chính là xây dựng blog Ton Ton Is Coming và làm moderator tại group Tâm sự Gen Z.Đầu tiên, mình chính thức định hướng lại và nghiêm túc với việc làm blog fanpage là vào ngày 22/10/2020, tức là gần 1 năm rồi á

Kiên trì xây dựng blog đã cho mình những kiến thức và kỹ năng như:

  • Nghiên cứu và tiếp cận khán giả mục tiêu: TA (target audience - khán giả mục tiêu) của bạn là ai, bạn có thể gặp họ ở đâu, họ thích đọc gì? Ban đầu mình ngố lắm, mình không biết đi seeding hay reup bài của mình trong các group để giới thiệu Blog fanpage của mình đâu. Mình cứ viết vậy thôi nên ít like xỉu lên xỉu xuống 
  • Lên idea và outline cho bài blog: Idea hong phải nói là ra được nha  mình lấy idea ban đầu đúng là ngẫu hứng và "cho đủ KPI 1 tuần" thật, nhưng càng về sau thì người đọc sẽ càng khó tính nên mình sẽ càng phải nghiên cứu và mày mò để tìm ra idea hay, ít người viết để thu hút mọi người. Idea thì bạn có thể khai thác từ các group có tệp TA của bạn: Họ đang quan tâm tới gì, họ đang thiếu gì, họ đang mong muốn được nghe chia sẻ về điều gì?
  • Phân tích dữ liệu, đo lường hiệu quả: Không phải bài viết nào của mình cũng viral hay được nhiều tương tác. Do vậy, mình phải tìm hiểu nguyên do tại sao bài viết có vấn đề, tại sao TA lại không thích hay không tương tác với bài viết. Từ việc phân tích data, mình sẽ điều chỉnh lại nội dung phù hợp hơn cho người đọc, ví dụ như mình đăng giờ mà mọi người hay onl hơn, dạng ảnh mọi người thích nhìn hơn,... Cái này phải test để xem mn thích gì nữa nha.
  • Chạy ads: Giờ mới tới lượt xuất hiện tool nè. Mình mới chạy quảng cáo gần đây do Facebook “mồi” cho 15 đô Mẽo chạy ads. Chạy quảng cáo cũng có nhiều dạng, mỗi dạng thì lại đòi hỏi tư duy của bạn như thế nào. Bạn có thể đi theo 3 tiêu chí thường gặp trong việc lên chiến dịch/chiến lược marketing là: PHẢN ỨNG bạn mong muốn từ họ (Desired Response) – ĐỘNG LỰC khiến họ làm điều đó (Drivers) – TRỞ NGẠI ngăn họ thực hiện điều này (Barriers). Làm sao để chọn thì phụ thuộc vào tư duy ngành và độ hiểu TA của bạn nhé.

Ví dụ như, mình muốn hướng tới TA là sinh viên khối ngành kinh tế và marketing, muốn họ tương tác với bài viết của mình và từ đó đạt %chấp nhận lời mời like page nhiều hơn (Desired Response). Các bạn này muốn tìm hiểu ngành từ cơ bản nhất, để theo đuổi ngành và có được công việc tốt sau này (Drivers). Tuy nhiên tệp này chưa có nhiều kiến thức hay mindset về ngành, mà các bài viết trên Google lại rất khó hiểu vì nhiều từ chuyên ngành (Barriers) => Chạy ads cho bài “Sinh viên bắt đầu ngành Marketing như thế nào?” được diễn giải dễ hiểu, cụ thể, miễn phí và giúp các bạn có định hướng ban đầu.Trong tương lai thì mình đang có kế hoạch làm website, làm SEO và Analytics. Mình sẽ update sau nhé

Thứ hai là việc làm moderator của group Tâm sự Gen Z và mình vẫn đang làm tới hiện giờ. Việc được một slot làm group này cũng bắt đầu từ việc mình chăm chỉ chia sẻ, tương tác với group. Ngược lại, mình cũng được rất nhiều thứ với công sức bỏ ra:

  • Mở rộng networking: Được làm việc với nhiều anh, chị, bạn bè trong ngành → Không còn cảm giác cô đơn khi ngày xưa tự lăn lộn nữa.
  • Cách xây dựng group: Group nào cũng có những tiêu chí riêng và cách xây dựng riêng. Với group TSGZ, mình được học cách đọc bài bài của mem và sàng lọc ra những bài hợp với hướng đi của group nhất. Duyệt bài thì cực và mệt thật, nhưng chính vì vậy mình mới có thể đặt bản thân vào mem, vào TA để xem rằng liệu bài viết này có ích với họ không (thay vì xem xét nó có ích với mình không).
  • Được nghe chia sẻ về ngành, về nghề, về quan điểm sống của mọi người, từ đó mình sẽ bớt tự ái, cầu tiến hơn, được học hỏi nhiều hơn (trộm vía là dàn min mod toàn những con người thiện lành và lầy bựa nên chúng mình khá là hợp nhau).
  • Cơ hội để được nhận xét: Những bạn newbie như mình ngày xưa thường thiếu nhất là networking (mối quan hệ trong ngành). Khi làm mod tại group, mình được nghe nhận xét từ anh chị về sai sót mình mắc phải ở blog, các bài viết hoặc tư duy ngành. Được nhận xét và chỉ ra cái sai là điều cực đáng quý để chúng mình cải thiện kỹ năng tốt hơn đó. Thật ra các bạn không nhất thiết phải làm mod thì mới được nhận xét đâu. Hãy mạnh dạn nêu lên vấn đề ở các group chuyên môn, hoặc đàn anh đàn chị mà các bạn biết để được nhận xét nha 
  • Tiếp cận khách hàng: Các group cộng đồng cũng là một nơi để các bạn freelancer “bán thân” đó nhen  Người ta thấy bạn có khả năng viết, có tư duy và hiểu biết về ngành, thì sẽ chủ động inbox để trao đổi thêm. Ngoài ra, mình còn nghe kể là có một mod trong group đã được nhận ngay vào vị trí thực tập/part-time vì HR biết rằng bạn là mod của chiếc group xịn sò con cò này.

4. TRAU DỒI & CẬP NHẬT:

Càng học và tìm hiểu về marketing thì mình lại càng thấy ngành này rất rộng. Marketing bao gồm rất nhiều mảng, mà mỗi mảng lại bao gồm hàng tá công việc khác nhau. Do vậy, dù rằng là newbie, junior, senior hay director, dân marketing đều luôn cần trau dồi, cập nhật thông tin và xu hướng mới liên tục.Mình thường trau dồi kiến thức ở hai mảng là ngoại ngữ & chuyên ngành, thông qua các workshop và tự học. Các workshop của các câu lạc bộ trường top như NEU hay các agency như UAN thường sẽ mở miễn phí cho mọi người, nên chúng mình dù không học ở đó cũng có thể đăng ký để tham gia nhen.

Các bạn cũng có thể đọc tin tức về chuyên ngành trên báo mạng như advertisingvietnam, themarketingweek,...Về việc tự học thì như mình có nói ở phần 1 là mình gần như chưa học qua một khóa học phải trả phí nào (mình cũng đang cân nhắc học một khóa). Thường thì mình sẽ dành ra 2 ngày/tuần cho việc học các khóa miễn phí - sáng học ngoại ngữ, tối học chuyên ngành. Để nói về việc học ngoại ngữ thì chắc hẹn mọi người một bài viết khác nha.

Nhưng mà bạn cần lưu ý một tí: Tự học hay mua khóa học trau dồi đều tốt, nhưng phải cẩn thận vì không phải khóa nào trên mạng và được nhiều người tung hô cũng là tốt đâu nhen. Để tránh gặp phải những khóa học lùa gà và kém chất lượng thì mình sẽ để bài viết cũ của mình về việc sàng lọc và lựa chọn khóa học ở comment để các bạn tham khảo thêm nhé.Ngoài ra, mình cũng gợi ý các bạn tham gia các cuộc thi về marketing. Chưa nói tới chuyện có may mắn lọt vào vòng tiếp theo hay không, mình đã nhận được quá trời thứ dù chỉ mới tham gia một lần gần đây nhất:

  • Quen với những bạn xịn xò: Hầu hết những bạn tham gia các cuộc thi đều là các bạn năng nổ, nhiệt tình, một số bạn thì còn có kinh nghiệm chinh chiến ở nhiều cuộc thi. Vui nhất là các bạn không ngại hướng dẫn một đứa newbie gà mờ như mình hiểu sâu hơn về ngành. À mà tụi mình đều không quen ai cả, tất cả bắt đầu từ bài đăng tìm member của mình nên nếu bạn không có teammate sẵn thì cũng có thể tự đăng tìm như mình nha ^^
  • Các nguồn thông tin và các nơi theo dõi để tham dự workshop: Quá chừng chừng nơi follow để đăng ký tham gia workshop từ những DN lớn như CLB Nhà Kinh tế Trẻ NEU, Tomorrow Marketers... thường thì workshop sẽ free, nên các bạn đừng ngại đăng ký tham gia nè :>
  • Kỹ năng thực tế & bổ sung portfolio: Những cuộc thi như MOA, hay TOP marketer thì đều là những cuộc thi yêu cầu khả năng thực tế (lập kế hoạch chiến dịch truyền thông, giải case...) nên rõ ràng là khi tham gia thì bạn sẽ được cọ xát hơi bị gần với công việc của một marketer thực thụ (tùy vị trí). Ngoài ra thì những thành phẩm bạn làm được từ các cuộc thi cũng có thể dùng làm portfolio cho công việc ứng tuyển sau này nhen ~

Tuy nhiên, các cuộc thi sẽ phù hợp hơn với những bạn đã học qua các môn như quản trị học, kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô, marketing căn bản, chiến lược marketing,... hoặc ít nhất là các bạn đã hiểu được cơ chế hoạt động ngành và có khả năng nghiên cứu, phân tích. Nếu bạn là newbie hoàn toàn thì mình nghĩ ít của ít nhất là phải có tinh thần cầu tiến và cực kỳ chịu khó, vì một bạn trong team mình từng kể là có bạn newbie thi lấy kinh nghiệm nhưng vì khó quá mà bỏ ngang :<

Tóm lại, với một người học trường làng ở một thành phố không phát triển về ngành, mình lựa chọn một hướng đi khác so với các bạn đồng trang lứa - chọn tích lũy kinh nghiệm từ việc tự xây dựng chính brandname của mình. Chúng mình dù học trường làng hay top, thành phố phát triển hay chưa, thì đều có cơ hội để phát triển trong ngành này. Các bạn có thể tham khảo hướng đi của mình, cũng có thể tự đi theo hướng riêng của bạn, miễn sao bạn cảm thấy phù hợp với bản thân. Để đạt được ngày hôm nay, tất nhiên mình phải cố gắng ít nhiều, chứ không hề "Một phát ăn ngay" được đâu nhé ~

Chủ đề chính: #maketing

Bình luận về bài viết này
0 bình luận

Đang tải bình luận...


Đang tải nội dung cho bạn