NHƯ THẾ NÀO MỚI ĐÍCH THỰC LÀ NGƯỜI QUÂN TỬ?

Khổng Tử nói : ' Cỏ chi lan mọc ở rừng sâu ,không vì không có người biết đến mà không thơm . Quân tử tu Đạo lập Đức , không vì khốn cùng mà thay đổi tiết tháo . '

Người quân tử là người hiểu rõ ý nghĩa đích thực của cuộc đời ,bất kể trong hoàn cảnh nào cũng vẫn giữ vững đạo nghĩa và phẩm hạnh , tuân thủ lời dạy bảo của Thánh Hiền để làm người . Họ đến nơi nào là nơi ấy được lợi ích , giáo hóa ,khiến mọi người tôn sùng đạo nghĩa . Khéo giáo hóa và cảm hóa chính là phẩm đức người quân tử .

Người quân tử dùng hành động để nói

Có lần Nhan Hồi hỏi Khổng Tử : " Thưa thầy , lời nói tiểu nhân có đặc điểm gì ? Làm người quân tử không thể nhận ra . " 

Khổng Tử trả lời : 

" Quân tử dùng hành động của mình để nói , lời nói đi đôi với hành động . Trong mỗi lời nói mỗi hành động đều dốc sức thực hiện Đạo của Thánh Hiền . Tiểu nhân chỉ khoe tài miệng lưỡi , chỉ biết yêu cầu và chỉ trích người khác , còn bản thân thì không làm việc thực sự .

Quân tử đối đãi với người khác bằng chân thành , khi thấy bằng hữu không phù hợp với đạo đức nhân nghĩa thì sẽ nghiêm túc , chính nghĩa khuyên răn , đồng thời luôn khuyến thiện mọi người xung quanh , nội tâm xuất phát từ tinh thần trách nhiệm yêu quý giữ gìn cho người khác , xong việc thì quan hệ bằng hữu càng thân cận hơn .Tiểu nhân trái lại , đứng trên cơ sở là cùng nhau làm loạn , nhìn vẻ bề ngoài trước mặt là nhất trí , nhưng sau lưng là công kích lẫn nhau. " 

Khổng Tử còn nói : " Quân tử luôn nhớ đức hạnh , tiểu nhân luôn nhớ đất đai . Quan tử nhớ hình luật , tiểu nhân luôn nhớ lợi lộc . " 

Khổng Tử đã dạy học trò cách phân biệt quân tử tiểu nhân , hai loại người mỗi việc trong lòng ghi nhớ hoàn toàn khác nhau . Quân tử không hùa theo đám đông , càng không nhập bọn với đám người ô trọc , mỗi ngày đều ghi nhớ làm thế nào để thực hành đạo nghĩa . Tiểu nhân thì chỉ suy nghĩ về tư lợi cá nhân , đầu óc chỉ nghĩ ân huệ và lợi ích cá nhân .

Lời nói , hành động của một người đều xuất phát từ tâm . Quân tử tồn giữ nhân đức , đạo lý trong tâm , lời nói hành động tự nhiên thiện lương nhân hậu , là người nhân đức , luôn yêu thương người khác .

Khi mội nơi xuất hiện một người quân tử nhân đức , thiện niệm thuần chính của người đó tự nhiên sẽ sinh ra ảnh hưởng đến nơi đó , khơi dậy đạo đức và lương tri của mọi người , để lại mỹ đức thuần hậu thiện lương .