Thần thoại Ấn Độ: Thần mặt trời Suârya

Thần Mặt Trời Suârya, nghĩa là nguồn sáng của vũ trụ, là nguồn minh trí của tất cả các sinh vật biểu thị bởi mười hai nguyên lý tối cao (Âditya), là cửa mở vào con đường đưa tới thần linh, là nguyên nhân và cứu cánh của tất cả những gì hiện hữu trong quá khứ, hiện tại và vị lai, tất cả những gì sinh động và bất động. Suârya do tự căn Sur hay Svar nghĩa là sáng chói.

Về hình tượng, Suârya là một vị thần mình màu đồng đỏ, tóc và râu màu vàng,ngự trên một chiếc xe một bánh do bảy ngựa kéo, đôi khi do Rồng (Naga) kéo.Suârya đội vương miện và đeo vòng, tất cả đều toả hào quang chói lọi khắp mọiphương trời.  

Thần Mặt Trời Suârya có bốn vợ: Samjnâ (Trí thức còn có tên là Saranyuâ-Mây), Rajni (Hoàng hậu), Prabhâ (Ánh sáng) và Châyâ (Bóng Tối). Suârya có nhiềucon, trong số có Yama (Tử thần).      

Tương truyền rằng Samjnâ không thể chịu nổi sức nóng của chồng lâu được,nên phải trốn vào rừng đi tu, nhờ các thiên thần tạo ra nàng Châyâ có dung mạogiống hệt mình để đánh lừa Suârya. Khi khám phá ra sự thật, Suârya đi kiếm.Samjnâ bèn biến thành con ngựa cái. Suârya cũng lập tức biến thành con ngựa đựcđể theo vợ. Vì thế mà Samjnâ sinh ra một cặp sinh đôi, mình người đầu ngựa, tứclà hai thần Ashivins, thần của nhà nông và cũng là thần y chữa bệnh cho chưThần. Sau đó Suârya dẫn vợ về nhà.  

Cha vợ là Tvashtri (Hoá công) muốn cho con gái khỏi bị đau đớn vì sức nóng,bèn xén bớt một ít tia sáng của Suârya. Những mảnh này được tạo thành cái đĩacủa Thần Bảo Tồn Vishnu, cái chĩa ba của Thần Huỷ Diệt Shiva, cái chuỳ của ThầnTài Sản Kubera, cùng là khí giới của nhiều thần linh khác nữa.   

Beswich, Ethel, Tales of Hindu Gods and Heroes. Bombay, 1960.