Thần thoại Bắc Âu: Thần Frey với người đẹp khổng lồ Gerda

Frey là thần của mùa xuân mưa nắng. Frey yêu nàng Gerda cũng như mùa xuân tới thì cây cỏ bắt đầu đâm chồi nảy lộc. Nhưng mùa xuân có tới cũng phải đợi cơn gió nồm nam ấm áp – Skirnir- thổi tới trợ lực thì cây cỏ mới có cơ phồn thịnh được.

Thần Frey nhớ chị là nữ thần Freya đi vắng khỏi thiên đình Asgard đã từ lâu (nữ thần đi kiếm chồng bị thất lạc là thần Odur). Thần Frey bèn theo đường lên tháp cao để ngồi vào chiếc ngai của thần Odin (lúc đó đi vắng). Ngồi vào chiếc ngai này trong tháp, Frey có thể nhìn thấy chị mình lúc đó đang lang thang nơi nào. Hai con chó sói Geri và Freki nằm nép dưới chân ngai yênlặng. Frey nhìn hết miền Midgard, thế giới của loài người với nhà cửa đườngphố, trang trại; lại nhìn đến miền Jotunheim, thế giới của người khổng lồ núicao vòi vọi, tuyết băng trắng xóa đây đó. Sau cùng, Frey thấy chị đương trênđường về Asgard thì yên chí. Vô tình thần chú ý đến một ngôi nhà giữa vùng băng tuyết của thế giới Jotunheim, cánh cửa vừa mở, và thần thấy một cô gái khổng lồkhuôn mặt đẹp ơi là đẹp. 

Rời khỏi tháp, thần đi lang thang, rồi suốt đêm đó không chớp mắt được. Thần tương tư mỹ nhân xứ khổng lồ! Sớm hôm sau, thần lại tới tháp nhưng lần này hai con sói Geri và Freki nhe răng gừ, không cho thần tới. Thần về hỏi ý kiến cha là thần Niord, được cha cho hay người con gái đẹp đó là nàng Gerda, con gái người khổng lồ Gymer, và khuyên Frey nên từ bỏ ý định lấy khổng lồ Gymer làm vợ bởi vào trường hợp đó, Frey tất phải đánh đổi mất mộtvật quý nhất của mình. 

Vật quý nhất của Frey là thanh kiếm báu, tự nó đi chinhphạt bất kỳ lúc nào chủ nó muốn. Frey tự nhận là thần không thể nào không kếthôn với Gerda cho bớt cô đơn, dù phải hy sinh thanh kiếm báu cũng được. Nghe vậy thần Niord bèn hỏi: “Thế rồi đây tới ngày Ragnarok, ngày hoàng hôn của chư thần, khi những người khổng lồ tới tử chiến với các thần một lần cuối cùng, con lấy khí giới đâu mà giao chiến?” Thần Frey nghĩ rằng ngày đó còn xa vời lắm nên đáp : “Con không thể nào sống không có Gerda!” Frey thổ lộ tâm sự với Skirnir, một thần tính tình liều lĩnh và vô tâm, là Freymuốn đi gặp Gerda lắm, ngặt vì bổn phận của thần phải cai quản những chốn lâm tuyền không thể bỏ được. 

Skirnir nghe xong trợn tròn đôi mắt xanh, ngoác mồm rộng cười hô hố và nói làcó thể giúp Frey đưa thư hay trao lời tới Gerda, nhưng với điều kiện Frey phảithưởng cho thanh kiếm báu. Frey thoạt ngần ngại, nhớ lời cha nhắc rồi đây tới ngày các thần phải tử chiến một lần cuối cùng với đám khổng lồ, mình không có khí giới sao được. Nhưng rồi lại nghĩ ngày đó còn xa lắm, Frey bèn bằng lòng trao kiếm báu cho Skirnir. Frey còn nhờ Skirnir mang theo một số kim ngân châu báu để trao tới tay Gerda làm đồ sính lễ. Skirnir nhảy lên con thiên lý mã rất quý của thần, phóng như bay theo đường cầuvồng Bifrost qua Midgard, thế giới loài người, qua con sông ngăn cách giữa thếgiới này với thế giới khổng lồ Jotunheim, qua khu rừng sắt thép, vung gươm bén khiến lũ sói dữ (có nhiệm vụ canh gác thế giới khổng lồ) phải dạt sang hai bên,vượt qua bức thành lửa, sau cùng thần tới thung lũng có nhà cửa người khổng lồ Gymer, cha đẻ ra người đẹp Gerda. Skirnir cho ngựa chổng mông vào đá hậu lên cánh cửa thình thình. Gymer lúc đó đương uống rượu say bí tỉ với bè bạn; Gerda đương dệt cửi với cácnàng hầu, nghiêng tai lắng nghe rồi cất tiếng hỏi: “Không hiểu có ai tới gõ cổng nhà ta thế” Một nữ tì chạy ra ngó rồi thưa: “Dạ, đó là một chiến sĩ cưỡi một con ngựa cực khỏe.” Gerda nói: “Dù người đó có là kẻ thù của chúng ta thì cũng cứ mở cửa cho vào và hãy rót mời chén rượu mật của gia đình Gymer”. Cửa mở, Skirnir được mời vào. Thần bầy ngay những kim ngân châu báu trước mặtGerda mà nói phăng: “Hỡi nàng Gerda xinh đẹp tuyệt vời, đây là đồ sính lễ của thần Frey nhờ ta gởi tới nàng”. Gerda nói: “Ông hãy mang vàng bạc châu báu này ra mà khoe với đám thị tì của tôi. Không bao giờ vàng bạc châu báu mua được tình yêu của tôi”. Skirnir bèn rút thanh gươm báu ra mà nói toạc móng heo rằng: “Nàng hãy trao tình yêu cho Frey là thần đã tặng ta thanh kiếm báu này, nếukhông nàng sẽ chết vì lưỡi kiếm đó”. 

Gerda cười bảo Skirnir rằng dùng kiếm dọa người thường thì được, dọa con gái người khổng lồ sao được! Skirnir bèn khiến cho kiếm từ múa loang loáng trước mặt Gerda, đồng thời cao giọng đọc lời nguyền: Ta nguyền rủa ngươi Như lá cây xanh Gặp cơn gió lạnh Lá phải lìa cành Nghe lời nguyền ác độc với ánh gươm thần loang loáng với tiếng rít ghê rợn trên đầu, Gerda vội quỳ xuống đất xin hãy khoan thứ cho nàng.

Skirnir còn đọc tiếp: Ta nguyền rủa ngươi Suốt đời ở vậy Thần, người đều chê Chẳng ai thèm lấy Gerda khóc sướt mướt vật nài Skirnir hãy ngừng niệm chú và tra gươm vào vỏ,nàng xin tuân lời. Skirnir hỏi bao giờ Frey được gặp nàng và ở đâu? Gerda nói chín hôm nữa cả hai sẽ gặp nhau ở khu rừng Barri. Skirnir hài lòng, tra gươm vào vỏ, uống một ly rượu mật rồi nhảy phóc lên mình ngựa phóng về Asgard. 

 Frey bồn chồn ngóng đợi, thấy Skirnir về vội hỏi ngay kết quả chuyến đi và được Skirnir cho hay chín ngày nữa cả hai sẽ tới gặp nhau ở rừng Barri. Skirnir ngoác mõm cười và trợn tròn đôi mắt xanh vẻ khoái chí vô cùng vì thanhgươm báu như vậy là hoàn toàn thuộc về Skirnir. Trong khi đó Frey quay đi thở dài tự nhủ: Ngày dài lê thê dài gớm dài ghê, đợi chín ngày nữa thì ai mới về. Nhưng rồi chín ngày cũng qua đi và Frey và Gerda cùng y hẹn gặp nhau ở rừngBarri. 

Frey thấy Gerda đẹp chim sa cá lặn, y hệt như ngày nào thần nhìn thấynàng tự trên tháp cao nơi thần Odin ngự. Gerda thấy Frey cao đẹp uy nghi lòng cũng mừng thầm. Đôi bên trao nhẫn hứa hôn, sau đó Gerda theo chồng về thiên đình. 

Edna Johnson, Evelyn R. Sikels, Frances Clarke Sayers Anthogy of Children’s Litterature, Houghton Miflin Company, 1959, p.387