Vài nét về thần thoại Bắc Âu

Bắc Âu đây chỉ mấy nước trong bán đảo Scandinavia, Thuỵ Điển, Đan Mạch và Na Uy, sau gồm thêm đảo Ích Lan (Iceland). Nơi đây là chốn phát xuất đám hải tặc Viking khét tiếng Âu Châu vào khoảng từ thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 10. Dạo đó đám hải tặc này đã chiếm trọn miền Normandie của Pháp bây giờ, rồi còn tiếp tục xâm lăng miền Nam nước Ý, xứ Sicily, Anh, Wales, Scotland, Ireland.

Thần thoại Bắc Âu cũng phản ảnh nếp sống dũng mãnh, tăm tối, khắc khổ của hoàn cảnh địa lý và lịch sử đó. Nguồn gốc thần thoại Bắc Âu là tập Cổ Thi Edda cũ cộng với tập Vận văn Edda mới. Tập Cổ Thi Edda là công trình tập thể của nhiều thế hệ thi sĩ vô danh sáng tác trên đảo Ích Lan (Iceland) sau khi có cuộc di dân của một số người từ bán đảo Scandinavia tới đảo này. Thời gian sáng tác không được chắc chắn cho lắm. Cónhững tác giả cho rằng tập cổ thi này được hoàn tất cuối thế kỷ XIII, có tác giả ghi là vào năm 1056.

Trong thần thoại Bắc Âu cũng như trong thần thoại Hy Lạp, đám người khổng lồ có trước các vị thần linh. Rồi đám thần linh này cũng phải chiến đấu vất vả lắm với đám khổng lồ mới dànhđược quyền uy, tuy là mỗi nơi chiến đấu một cách. Thần thoại Bắc Âu có 12 cấp bậc nam thần và 24 nữ thần ngự trị trên thiên đình Asgard; so với thần thoại Hy Lạp chỉ có 6 nam thần và 6 nữ thần trên đỉnh Olympus. Các thần Hy Lạp đều bất tử và vô địch, ngược lại các thần Bắc Âu luôn luôn phải chiến đấu gắt gao với định mệnh khắt khe, và rốt cuộc các thần đó cũng phải tới ngày tận số. Theo quen niệm của thần thoại Bắc Âu thì cái chết anh hùng quả cảm không phải là một thất bại, trái lại, là một vinh quang. 

Odin chính là đấng toàn năng đứng đầu các vị thần. Odin là thần khôn ngoan, thần hiểu biết, thần thi ca, và cũng là thần chiến tranh và thần chết.

Thần Thor là thần sấm sét, con trai lớn của thần Odin. Thần này có sức mạnh phi thường. Như chúng ta đã biết, thần Thor có ba vật quý. Vật thứ nhất là cái búa mà tất cả người Khổng Lồ ở vùng Băng Giá và vùng núi đều biết vì chính cái búa đó đã xẻ đầu ông cha họ cùng anh em bà con họ. Sau khi thần Thor tung búa, nó lại tự trở về tay thần. Vật hiếm thứ hai của thần là cái “dây lưng sức mạnh”. Khi thần dùng dây lưng đó quấn vào người, sức mạnh của thần sẽ tăng gấp đôi. Vật quý thứ ba là đôi bao tay bằng sắt. Thần mang bao tay này mỗi khi thần muốn xử dụng búa cho thật chính xác. 

Thần Frey cũng là một trong những thần nổi tiếng. Thần này cai quản mưa nắng. Em gái của thần Frey là Freya, một trong những nữ thần được yêu mến nhất. Nữ thần này thích âm nhạc, thích mùa xuân hoa nở, thích những bản tình ca nho nhỏ,và đặc biệt những cặp tình nhân rất hay cầu khẩn đến nữ thần. 

Bragi là thần của thơ phú. Bài ca của thần ghi lại những chiến công oai hùng của các chiến sĩ. Vợ thần là Iduna luôn luôn giữ trong hộp những trái táo. Hễ như thần nào cảm thấy sắp già yếu, chỉ cần nếm một trái táo là trẻ lại ngay. 

Heimdall giữ nhiệm vụ canh gác cho chư thần. Thần luôn luôn trấn ở biên giới để ngăn không cho người khổng lồ tràn qua cầu vồng. Thần ngủ rất ít vì phải nhìn ra xa hàng trăm dặm, ngày cũng như đêm. Tai thần thính đến nỗi thần nghe được hết cả tiếng động, kể cả tiếng cỏ mọc, cùng tiếng bộ lông mọc trên lưng con cừu.

Thần Loki tính khí bất thường, tâm địa xấu xa. Thần này giồng giõi khổng lồ nhưng cố chen vào xã hội thần thánh, và lấy làm thích thú mỗi khi gây được khó khăn, nguy hiểm cho chư thần bằng những mưu cơ xảo quyệt của mình. 

Edna Johnson, Evelyn R. Sikels, Frances Clarke Sayers Anthogy of Children’s Litterature, Houghton Miflin Company, 1959, p.387