QUAN CHẾ TRIỀU NGUYỄN (TRÍCH VIỆT NAM SỬ LƯỢC).

Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam tích lũy nhiều truyền thống từ các triều đại trước , điển hình là chế độ quan lại. Quan chế của nhà Nguyễn là một hình ảnh tiêu biểu cho bộ máy quan lại nước ta thời phong kiến.

...Vua Thánh Tổ ( Minh Mạng ) lại đặt ra các phẩm cấp,từ nhất phẩm đến cửu phẩm, mỗi phẩm chia ra làm chánh và tòng hai bâc. 

CHÁNH NHẤT PHẨM: 

Văn: Cần Chánh Điện Đại Học Sĩ, Văn Minh Điện Đại Học Sĩ, Võ Hiển Điện Đại Học Sĩ, Đông Các Đại Học Sĩ. 

Võ: Ngũ Quân Đô Thống phủ Đô Thống Chưởng Phụ Sự. 

TÒNG NHẤT PHẨM: 

Văn: Hiệp Biện Đại Học Sĩ. 

Võ: Ngũ Quân Đô Thống Phủ Đô Thống. 

CHÁNH NHỊ PHẨM:

 Văn: Thượng Thư, Tổng Đốc, Tả Hữu Đô Ngự Sử. 

Võ: Thống Chế, Đề Đốc. 

TÒNG NHỊ PHẨM: 

Văn: Tham Tri, Tuần Phủ,Tả Hữu Phó Đô Ngự Sử. 

Võ: Chưởng Vệ, Khinh Xa Đô Úy, Đô Chỉ Huy Sứ, phó Đề Đốc.

 CHÁNH TAM PHẨM:

 Văn: Chưởng Viện Học Sĩ, Thị Lang, Đại LÝ Tự Khanh, Thái Thường Tự Khanh, Bố Chính Sứ, Trực Học Sứ, Thông Chính Sứ,Thiêm Sự, Phủ Doãn. 

Võ: Nhất Đẳng Thị Vệ, Chỉ Huy Sứ, Thân Cấm Binh Vệ Úy, Lãnh Binh. 

TÒNG TAM PHẨM:

 Văn: Quang Lộc Tự Khanh, Thái Bộc Tự Khanh, Thông Chánh Phó Sứ.

 Võ: Binh Mã Sứ, Tinh Binh Vệ Úy, Thân Cấm Binh Phó Vệ Úy, Phó Lãnh Binh, Kiêu Kỵ Đô Úy, Phò Mã Đô Úy.

 CHÁNH TỨ PHẨM: 

Văn: Hồng Lô Tự Khanh, Đại Lý Tự Thiếu Khanh, Thái Thường Tự Thiếu Khanh, Tế Tửu, Lang Trung, Thị Độc Học Sĩ, Thái Thiêm Sự, Thái Y Viện Sứ, Tào Chính Sứ, Phủ Thừa, Án Sát Sứ. 

Võ: Quản Cơ, Nhị Đẳng Thị Vệ, Binh Mã Phó Sứ, Tinh Binh Phó Vệ Úy, Thành Thủ Úy. 

TÒNG TỨ PHẨM : 

Văn: Quang Lộc Tự Thiếu Khanh,Thái Bộc Tự Thiếu Khanh, Chưởng Ấn,Cấp Sự Trung, Thị Giảng Học Sĩ, Kinh Kỳ Đạo Ngự Sử, Tư Nghiệp, Từ Tế Sử, Quản Đạo.

 Võ: Phó Quản Cơ, Tuyên Úy Sứ, Kỵ Đô Úy.

 CHÁNH NGŨ PHẨM: 

Văn: Hồng Lô Tự Thiếu Khanh, Giám Sát Ngự Sử, Hàn Lâm Viện Thị Độc, Viên Ngoại Lang, Trưởng Sư, Từ Tế Phó Sử, Ngự Y, Giám Chính, Tào Chánh Phó Sứ, Đốc Học, Phó Quản Đạo. 

Võ: Tam Đẳng Thị Vệ, Thân Cấm Binh Chánh Đội Trưởng, Phòng Thủ Úy. 

TÒNG NGŨ PHẨM:

 Văn: Hàn Lâm Viện Thị Giảng, Hàn Lâm Viên Thừa Chỉ, Miếu Lang, Giám Phó, Phó Trưởng Sử, Phó Ngự Y, Tri Phủ.

 Võ:Tinh Binh Chánh Đôi, Tứ Đẳng Thị Vệ, Thân Cấm Binh Chánh Đội Trưởng Suất Đội,Tuyên Phó Sứ, Phi Kỵ Úy. 

CHÁNH LỤC PHẨM: 

Văn: Hàn Lâm Viện Chước Tác, Chủ Sự, Đồng Tri Phủ,Kinh Huyện, Tri Huyện, Y Tả Viện Phán, Ngũ Quan Chánh.

 Võ: Ngũ Đảng Thị Vệ, Cẩm Y Hiệu Úy, Tinh Binh Chánh Đội Trưởng Suất Đội, Thổ Binh Chánh Đội, Trợ Quốc Lang. 

TÒNG LỤC PHẨM:

Văn : Hàn Lâm Viện Tu Soạn, Tri Huyện, Tri Châu, Miếu Thừa, Học Chanh, Thông Phán, Thổ Tri Phủ, Y Hữu Viện Phán. 

Võ: Thân Cấm Binh Chánh Đội Trưởng, Ân Kỵ Úy, Thổ Binh Chánh Đội Trưởng Suất Đội.

 CHÁNH THẤT PHẨM: 

Văn: Hàn Lâm Viện Biên Tu, Tư Vụ, Lục Sự, Giám Thừa, Giám Linh Đài Lang, Giáo Thụ, Kinh Lịch. 

Võ: Thân Cấm Binh Chánh Đội Trưởng, Nội Tạo Tư Chánh Tượng, Tinh Binh Chánh Đội Trưởng.

 TÒNG THẤT PHẨM: 

Văn: Hàn Lâm Viện Kiểm Thảo, Y Chánh, Tinh Binh Đài Lang, Thổ Tri Huyện, Tri Châu. 

Võ: Tinh Binh Đôi Trưởng, Phụng Ân Úy, Dịch Thừa, Tòng Thất Phẩm Thiên Hộ, Nội Tạo Phó Tư Tượng. 

CHÁNH BÁT PHẨM :

 Văn: Hàn Lâm Viện Điển Tịch,Huấn Đạo, Chánh Bát Phẩm Thư Lại.

 Võ: Chánh Bát Phẩm Đôi Trưởng, Chánh Bát Phẩm Bá Hộ, Dịch Mục, Chánh Bát Phẩm Chánh Tư Tượng.

 TÒNG BÁT PHẨM: 

Văn: Hàn Lâm Viện Điển Bạ, Y Phó, Tòng Bát Phẩm Thư Lại. 

Võ: Tòng Bát Phẩm Đội Trưởng, Tòng Bát Phẩm Bá Hộ, Thừa Ân Úy, Tòng Bát Phẩm Phó Tư Tượng. 

CHÁNH CỬU PHẨM: 

Văn: Hàn Lâm Viện Cung Phụng, Chánh Cửu Phẩm Thư Lại, Thái Y Y Chánh, Tự Thừa, Phủ Lại Mục.

 Võ: Chánh Cửu Phẩm Đội Trưởng, Phủ Lệ Mục, Chánh Cử Phẩm Bá Hộ, Chánh Cửu Phẩm Tượng Mục. 

TÒNG CỬU PHẨM:

 Văn: Hàn Lâm Viện Đãi Chiếu, Tòng Cửu Phẩm Thư Lại, Tỉnh Y Sinh, Huyện Lại Mục, Chánh Tổng.

 Võ: Tòng Cửu Phẩm Đội Trưởng, Tòng Cử Phẩm Bá Hộ, Huyện Lệ Mục, Tòng Cửu Phẩm Tượng Mục.